Beste lezer,

In Nederland zijn er twee belangrijke momenten waarop we de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en latere oorlogen en vredesmissies herdenken: 4 mei en 15 augustus. Maar het werk van de Oorlogsgravenstichting staat dagelijks in het teken van herdenken. Ook dit najaar. Zo zijn er op verschillende plekken in het land Nederlandse oorlogsslachtoffers herbegraven. Ook vertrok er een pelgrimsreis naar Indonesië. In deze nieuwsbrief blikken we terug op de afgelopen maanden.

Oorlogsslachtoffers herbegraven

In de afgelopen maanden zijn verschillende Nederlandse oorlogsslachtoffers herbegraven op Erehof Dordrecht Essenhof, de Joodse begraafplaats in Diemen, Nationaal Ereveld Loenen en Militair Ereveld Grebbeberg. Het gaat onder meer om militairen en verzetsstrijders die tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven zijn gekomen. Een deel van de herbegrafenissen is uitgevoerd met militaire eer. 

Op onze social media vindt u de verslagen van meerdere herbegrafenissen, en de verhalen van de slachtoffers die herbegraven zijn. Zo ook het verhaal van reserve kapitein Jan Koolhaas, die in Dordrecht tijdens de Duitse inval is omgekomen en nu op Erehof Dordrecht Essenhof is herbegraven. De Dordtse student en verzetsstrijder Cornelis Kappelhoff is herbegraven op Nationaal Ereveld Loenen. Op hetzelfde ereveld is ook een steun onthuld voor Bennie de Wolf, die tijdens de vredesmissie in Libanon is omgekomen en eerder dit jaar op het ereveld is herbegraven. Op Militair Ereveld Grebbeberg is dienstplichting sergeant Pieter Timmerman herbegraven.

In 2023 bleek uit DNA-onderzoek dat Bernard Luza als onbekende Nederlander op Nationaal Ereveld Loenen lag begraven. Bij uitzondering is Luza op verzoek van zijn familie in september herbegraven op de Joodse begraafplaats in Diemen, waar ook zijn moeder ligt begraven. Zij overleed voor de oorlog. Dat geldt niet voor Bernards vrouw en hun dochter. Zij worden omgebracht in een Duits vernietigingskamp.

Nieuwe bomen voor Militair Ereveld Grebbeberg

Begin december was het boomplantdag op Militair Ereveld Grebbeberg. Op initiatief van Marco Kroon, Ridder der Militaire Willemsorde, zijn er zes nieuwe bomen geplant die enkele oude beuken vervangen die onder meer vanwege ziekte gekapt moesten worden. Deze beuken waren stille getuigen die de Slag om de Grebbeberg in 1940 hadden meegemaakt. De bomen zijn geplant door militairen en veteranen van vijf regimenten die nog altijd de tradities dragen van de toenmalige eenheden die een zware streed leverden. Ook hielpen leerlingen van de VEVA-opleidingen.

Reizen naar Indonesië

Dit najaar zijn twee groepen vertrokken voor een reis naar de Nederlandse erevelden in Indonesië. Allereerst vertrok een groep op onze pelgrimsreis, dit jaar naar de erevelden in Jakarta en Bandung. Voor de nabestaanden is dit een bijzondere reis: een kans om – soms voor het eerst – het graf van een familielid te bezoeken. Samen herdenken, verhalen delen en herinneringen uitwisselen staan centraal. De erevelden Menteng Pulo, Ancol, Pandu en Leuwigajah werden door de groep pelgrims twee keer bezocht. Ook stonden er andere bezienswaardigheden op het programma.

Enkele weken later vertrok de jaarlijkse inspectiereis. In het tropische klimaat van Indonesië is het onderhouden van een begraafplaats geen sinecure. Laat staan zeven. Er werken dan ook zo’n 125 mensen dag in, dag uit op de zeven Nederlandse erevelden in Indonesië, waar ongeveer 25.000 Nederlandse oorlogsslachtoffers rusten. Tijdens de jaarlijkse inspectiereis vanuit Nederland worden al deze begraafplaatsen bezocht. Een gelegenheid om met onze mensen daar in gesprek te gaan. Om te zien waar er uitdagingen liggen, maar bovenal ook om waardering uit te spreken voor hoe indrukwekkend deze laatste rustplaatsen erbij liggen, ondanks de omstandigheden. Ook zijn tijdens de reis op de erevelden de aldaar begraven slachtoffers herdacht.

Een ontmoeting bij geadopteerde graven

Koen Simmers heeft onlangs vijf graven op de Gilzerbaan in Tilburg geadopteerd—ééntje voor elk lid van zijn gezin. Vier van deze graven behoren toe aan bemanningsleden van een gecrashte Lancaster, de LL 858. De adoptie is nog vrij recent, en tijdens een bezoek met zijn kinderen staken ze samen een kaarsje aan en vertelde Koen hen over de oorlog en de mannen die daar hun leven verloren.

Terwijl ze bij de graven stonden, stopte er een auto met een Brits kenteken. Een Brits echtpaar stapte uit, op zoek naar specifieke graven. Koen raakte met hen in gesprek. Het stel had weleens gehoord van het adopteren van oorlogsgraven, maar had het nog nooit ‘in actie’ gezien. De man deed zelf onderzoek naar omgekomen spoorwegingenieurs in de omgeving. Het werd een warm en open gesprek van een kwartier, waarin duidelijk werd hoe bijzonder het is wanneer verschillende persoonlijke geschiedenissen elkaar kruisen. Voor Koen en zijn kinderen werd het verleden door deze ontmoeting nóg tastbaarder.

Het bezoek laat zien wat adoptie van een oorlogsgraf kan betekenen: het is niet alleen een manier om respect te tonen, maar leidt ook tot mooie gesprekken of ontmoetingen. Heeft u ook iets meegemaakt bij uw adoptiegraf, of een verhaal dat u wilt delen? Of wilt ook u een graf adopteren? Mail naar adoptie@ogs.nl.

Werken bij de Oorlogsgravenstichting

Wilt u zich ook inzetten voor het Nederlandse oorlogsgraf en bijdragen aan werk dat nog iedere dag relevant is? Dan heeft u mogelijk interesse in de volgende vacatures die de Oorlogsgravenstichting open heeft staan.

Manager Publiek en Educatie (32 uur)

In deze functie geeft u samen uw team uitvoering aan alle communicatie- en educatie-activiteiten van de Oorlogsgravenstichting in Nederland. U bent verantwoordelijk voor de communicatie, publieksvoorlichting, educatie, de herdenkingen, donateursbeleid en relatiebeheer en necrologie. Daaronder vallen ook de grote herdenkingen op 4 mei en 15 augustus. Reageer snel.

Gastheer/-vrouw herdenkings- en educatiecentrum Loenen (vrijwillig)

Heeft u affiniteit met de verhalen van de oorlogsslachtoffers op Nationaal Ereveld Loenen? En vindt u het belangrijk dat de verhalen van veteranen worden uitgedragen? Meld u dan aan als gastheer/-vrouw voor het herdenkings- en educatiecentrum dat op de grens ligt van het Nationaal Ereveld en de Nationale Veteranenbegraafplaats Loenen. Lees verder.

Steun ons

De Oorlogsgravenstichting is nergens zonder uw steun. Bij voorbeeld voor de jaarlijkse herdenking op 4 mei, maar ook voor bijzondere projecten. Zo is in mei op Militair Ereveld Grebbeberg is de nieuwe tentoonstelling De Meidagen van 1940 geopend. Uw bijdrage heeft ervoor gezorgd dat we nog meer gevallenen van een portret hebben kunnen voorzien. Het resultaat is zichtbaar op de indrukwekkende fotowand. De gratis tentoonstelling is dagelijks tussen 9:00 en 17:00 uur te bezoeken. 

Ook is er in 2025 een nieuwe website gerealiseerd, speciaal voor Engelssprekende en lokale bezoekers van de zeven erevelden in Indonesië. Uw bijdrage heeft ervoor gezorgd dat de Oorlogsgravenstichting in Indonesië voor het eerst een officieel platform online heeft.

Alle bijdragen, klein en groot, spelen een cruciale rol in het uitdragen van onze visie: wij zetten ons in voor een samenleving waarin Oorlogsslachtoffers blijvend worden herdacht en geëerd. Dankzij bijdragen van donateurs kunnen wij een heel scala aan projecten en activiteiten realiseren. Samen creëren we een blijvende indruk die verder reikt dan de 50.000 graven in ons beheer.